badania obrazowe a ból kręgosłupa

Ból kręgosłupa z racji częstotliwości występowania stanowi poważny problem społeczny. Większość osób przynajmniej raz w swoim dorosłym życiu doświadczy dolegliwości bólowych kręgosłupa. Niestety u wielu będzie dochodzić do nawrotów lub rozwinie się problem przewlekły. Nadrzędnym zadaniem tych, którzy zawodowo zajmują się leczeniem zespołów bólowych kręgosłupa jest  rozstrzygnięcie, czy dolegliwości mają podłoże mechaniczne, pochodzące z  dysfunkcji tkanek narządu ruchu, czy może chodzi o jakąś poważną patologię kręgosłupa lub innych struktur.

Współczesna technologia daje możliwości zastosowania wielu badań diagnostycznych, w tym również badań obrazowych.

Najbardziej powszechnym jak i najmniej kosztownym badaniem jest zdjęcie rentgenowskie (RTG) kręgosłupa. Najczęściej wykonywane jest w dwóch projekcjach: przednio-tylnej i bocznej. W sytuacjach tego wymagających stosuje się również projekcję skośną oraz badanie czynnościowe. Zdjęcia rentgenowskie pokazują ustawienie kręgosłupa, ewentualne wady rozwojowe oraz zmiany chorobowe m. in. zmiany zwyrodnieniowe kręgów, krążków międzykręgowych, złamania.

Kolejnym badaniem jest tomografia komputerowa (TK). Jest to badanie, które daje  więcej informacji o ewentualnych zmianach w kręgach i krążkach międzykręgowych. Niestety jego dostępność w warunkach ambulatoryjnych (porównując do RTG) jest już nieco bardziej ograniczona.  Z pewnością niedogodnością wpływającą na możliwości zastosowania tomografii komputerowej jest fakt obecności promieniowania rentgenowskiego.

Rezonans magnetyczny (MR) w przeciwieństwie do RTG i TK dobrze ukazuje morfologię tkanek miękkich (krążków międzykręgowych, rdzenia kręgowego, korzeni nerwowych, opony, mięśni czy więzadeł), dając tym samym większe możliwości diagnostyczne. Niestety wysoki koszt tej procedury medycznej powoduje, że chorzy bardzo często czekają na to badanie całymi miesiącami, nie decydując się w tym czasie na rozpoczęcie rehabilitacji.

Zasadniczą wadą badań obrazowych kręgosłupa jest brak możliwości ścisłego powiązania zmian radiologicznych z objawami klinicznymi. Przykładowo zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa widoczne na zdjęciu RTG wcale nie muszą być przyczyną aktualnych dolegliwości bólowych pacjenta. Fałszywie dodatnie objawy są często powodem złych decyzji terapeutycznych. Dlatego opieranie rozpoznania tylko i wyłącznie na podstawie badań radiologicznych powinno budzić poważne wątpliwości – również u samego pacjenta.

Każdy pacjent z bólem kręgosłupa powinien być przede wszystkim poddany badaniu podmiotowemu i przedmiotowemu. Zebranie wywiadu oraz wykonanie badania klinicznego, nie wymaga dodatkowych nakładów finansowych oraz specjalnego przygotowania ze strony pacjenta. Ma natomiast nieocenioną wartość diagnostyczną, która pozwala fizjoterapeucie (oczywiście przy braku przeciwwskazań)  już na pierwszej wizycie zaproponować skuteczną rehabilitację.