rehabilitacja pacjenta z kręgozmykiem

Kręgozmyk jest patologią dotyczącą kręgosłupa lędźwiowego i polega na  przemieszczeniu  kręgów, gdzie kręg górny wraz z całą kolumną kręgów leżących powyżej „ześlizguje się” do przodu  względem kręgu dolnego. Do kręgozmyku dochodzi najczęściej w dolnym odcinku kręgosłupa lędźwiowego tj.: pomiędzy 4 i 5 kręgiem lędźwiowym lub pomiędzy 5 kręgiem lędźwiowym a kością krzyżową.

Ze względu na przyczynę powstania kręgozmyki dzielimy na:

  • dysplastyczny – jego przyczyną jest nieprawidłowe wykształcenie przejścia lędźwiowo-krzyżowego, występuje u dzieci i młodzieży,
  • węzinowy – najczęściej występujący typ, może osiągać duże rozmiary,
  • urazowy – jak sama nazwa wskazuje powstaje po urazie, w czasie którego dochodzi do złamania łuku kręgu,
  • degeneracyjny – charakterystyczny dla osób starszych bo związany ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa (krążki międzykręgowe, stawy międzykręgowe),
  • patologiczny – którego przyczyną jest ogólnoustrojowa lub miejscowa patologia

Inny podział uwzględnia wielkość przemieszczenia kręgu i wyrażony jest w stopniach:

  • stopień I – <25%
  • stopień II – 25-50%
  • stopień III – 50-75%
  • stopień IV – >75%

Zdarza się, że kręgozmyk jest bezobjawowy a o jego obecności chory dowiaduje się przy okazji wykonanego zdjęcia RTG.

Charakterystycznymi objawami są bóle lędźwi i okolicy krzyżowej, które mogą promieniować do kończyn dolnych. Dolegliwości bólowe związane są z niestabilnością segmentu ruchowego kręgosłupa oraz uciskiem struktur nerwowych. Oprócz bólu mogą pojawić się zaburzenia neurologiczne w postaci osłabienia siły mięśniowej, zaników mięśniowych, zaburzeń czucia, osłabienia odruchów ścięgnistych w kończynach dolnych.

Rehabilitacja kręgozmyku przy braku objawów neurologicznych polega na reedukacji posturalnej. Fizjoterapeuta wykorzystuje techniki wyrównujące dysbalans w napięciu mięśni dolnego odcinka kręgosłupa oraz miednicy a także wprowadza trening wzmacniający głębokie stabilizatory tułowia. Oczywiście w proces rehabilitacji zaangażowany jest również pacjent, którego zadaniem jest samodzielne wykonywanie zleconych przez fizjoterapeutę ćwiczeń.

Jeśli systematycznie prowadzona rehabilitacja nie przynosi pożądanych rezultatów lub u chorego występują objawy neurologiczne, ewentualnie obserwujemy progresję stopnia przemieszczenia górnego kręgu, należy rozważyć  leczenie operacyjne.